Sürekli Glukoz Ölçümü (CGM) Sağlıklı Bireylerde Ne Kadar Anlamlı? Kan Şekeri Dalgalanmalarını Doğru Yorumlamak

Sürekli glukoz ölçüm sistemleri, yani CGM cihazları, uzun yıllardır özellikle diyabet yönetiminde kullanılan önemli teknolojilerden biridir. Son yıllarda ise diyabet tanısı olmayan kişiler arasında da giderek daha görünür hale geldi.

Bir sensör takılıyor, telefon ekranında gün boyunca glukoz eğrisi izleniyor ve ardından şu sorular başlıyor:

“Bu yemek bende glukoz sıçraması yaptı. Bana zararlı mı?”

“Bu öğün eğrimi daha düz tuttu. Benim için daha mı sağlıklı?”

“Gece sensörüm düşük gösterdi. Hipoglisemim mi var?”

“CGM ile prediyabeti daha erken yakalayabilir miyim?”

Bu sorular anlaşılır. Çünkü CGM çok ayrıntılı ve sürekli veri üretir.

Ancak önemli bilimsel nokta şudur:

Çok veri, otomatik olarak doğru klinik yorum anlamına gelmez.

CGM’nin diyabet yönetimindeki değeri güçlü biçimde gösterilmiş olsa da, diyabeti olmayan sağlıklı bireylerde hangi CGM paternlerinin klinik olarak önemli olduğu, hangi eşiklerin risk gösterdiği ve bu veriye göre yapılan beslenme değişikliklerinin uzun dönem sağlık sonuçlarını iyileştirip iyileştirmediği henüz aynı açıklıkta belirlenmiş değildir. [1], [2], [3]

Bu nedenle CGM’yi ne gereksiz bir oyuncak gibi görmek ne de her eğriyi kişisel bir “metabolik teşhis” olarak yorumlamak doğrudur.

CGM tam olarak neyi ölçer?

CGM sensörü doğrudan damardaki kan glukozunu sürekli ölçmez.

Çoğu modern CGM sistemi, deri altındaki interstisyel sıvıda bulunan glukozu ölçer ve bunu algoritmalar aracılığıyla tahmini glukoz değerine dönüştürür. [1], [4]

Bu ayrım önemlidir.

Kan glukozu hızla yükselirken veya düşerken, interstisyel glukozdaki değişim bir miktar gecikebilir. Fizyolojik gecikmenin genellikle birkaç dakika düzeyinde olduğu ve cihaz algoritmalarının da ölçüm dinamiklerine katkıda bulunduğu gösterilmiştir. [4]

Dolayısıyla aynı anda:

• venöz laboratuvar glukozu,
• parmak ucu kapiller ölçüm,
• CGM sensör değeri

birebir aynı sayıyı göstermek zorunda değildir.

Bu fark cihazın mutlaka “bozuk” olduğu anlamına gelmediği gibi, sensör değerinin her koşulda laboratuvar sonucu kadar kesin olduğu anlamına da gelmez.

Sensör verisi neden kan şekeri ölçümüyle farklı çıkabilir?

CGM ile referans glukoz ölçümleri arasında farklılık oluşmasının birkaç nedeni olabilir:

• interstisyel sıvı ile kan arasındaki fizyolojik gecikme,
• glukozun hızlı yükseldiği veya düştüğü dönemler,
• sensörün ilk kullanım saatleri,
• cihazın algoritması,
• sensör bölgesine bası,
• sıcaklık ve dolaşım değişiklikleri,
• bazı cihazlarda belirli maddelerin ölçüme müdahalesi,
• sensörler arası teknik varyasyon.

2024 yılında sağlıklı genç erkeklerde FreeStyle Libre 2 ile yapılan bir doğruluk çalışmasında genel ortalama mutlak relatif farkın yaklaşık %12,9 olduğu bildirildi. Bu, cihazın işe yaramadığı anlamına gelmez; ancak ekrandaki her tekil sayının “laboratuvar gerçeği” gibi yorumlanmaması gerektiğini hatırlatır. [5]

“Glucose spike” veya “glukoz sıçraması” nedir?

“Glucose spike” sosyal medyada çok sık kullanılan bir terimdir.

Ancak diyabeti olmayan sağlıklı bireyler için herkesçe kabul edilmiş, klinik olarak doğrulanmış tek bir “zararlı spike” eşiği yoktur.

Yemek yedikten sonra kandaki glukozun bir miktar yükselmesi normal fizyolojinin parçasıdır. Karbonhidrat içeren besinler sindirilir, glukoz emilir, insülin salgılanır ve glukoz daha sonra dokular tarafından kullanılır veya depolanır.

Bu sürecin kendisi hastalık değildir.

Sorun, sosyal medyada bazen şöyle bir düşünceye dönüşmesidir:

“Glukoz çizgisi düz değilse öğün zararlıdır.”

Bilimsel olarak bu çıkarım fazla basittir.

Sağlıklı bireylerde yemek sonrası yükselmeler görülür mü?

Evet.

Sağlıklı bireylerde yapılan CGM çalışmaları gün içinde glukozun tamamen düz olmadığını gösterir.

2019’da yayımlanan çok merkezli prospektif bir çalışmada diyabeti olmayan 153 sağlıklı çocuk ve yetişkin Dexcom G6 sensörüyle yaklaşık 10 gün izlendi. Ortalama sensör glukozu çoğu yaş grubunda yaklaşık 98–99 mg/dL civarındaydı; ancak katılımcılar günün küçük bir bölümünü 140 mg/dL’nin üzerinde ve hatta daha yüksek değerlerde geçirebiliyordu. [6]

Başka çalışmalar da normoglisemik bireylerde postprandiyal yükselmelerin var olduğunu göstermiştir. [7]

Dolayısıyla:

“Sensörüm yemek sonrası yükseldi; metabolizmam bozuk.”

sonucu tek başına çıkarılamaz.

Sağlıklı bireyler için “normal CGM” tanımı var mı?

Bu alan hâlâ gelişmektedir.

Diyabetli bireylerde CGM için üzerinde uzlaşılmış birçok ölçüt vardır:

• Time in Range,
• Time Above Range,
• Time Below Range,
• ortalama glukoz,
• glisemik değişkenlik,
• Glucose Management Indicator.

Ancak bu metrikler esas olarak diyabet yönetimi için geliştirilmiştir.

ADA’nın 2026 Standards of Care belgesi, diyabet tanısında ve prediyabet taramasında CGM kullanımını desteklemek için halen yeterli kanıt olmadığını açıkça belirtmektedir. Diyabet ve prediyabet tanısı için doğrulanmış A1C, açlık plazma glukozu veya oral glukoz tolerans testi kriterleri kullanılmaktadır. [8]

Ayrıca prediyabet için bile CGM hedefleri konusunda yüksek kaliteli kanıt ve uzlaşı eksikliği bulunduğunu belirten güncel derlemeler vardır. [9]

Bu nedenle diyabet için kullanılan:

“%70–180 mg/dL aralığında şu kadar zaman geçiriyorsanız iyisiniz.”

gibi hedefleri sağlıklı bireylere doğrudan taşımak doğru değildir.

Sağlıklı bireylerde referans çalışmalar bize ne söylüyor?

Referans çalışmaları, tamamen “düz” bir glukoz eğrisinin sağlıklı olmanın şartı olmadığını gösteriyor.

Örneğin sağlıklı bireyleri değerlendiren çalışmalarda:

• ortalama glukoz çoğunlukla normal aralıkta,
• değişkenlik diyabetli gruplara göre düşük,
• 180 mg/dL üzerinde geçirilen süre genellikle çok az,
• 70 mg/dL altında sensör değerleri bazı kişilerde görülebilir

şeklinde paternler bildirilmiştir. [6], [10]

Ancak burada dikkat edilmesi gereken iki nokta vardır.

Birincisi, farklı araştırmalar farklı sensör, farklı dahil edilme kriteri ve farklı örneklem kullanabilir.

İkincisi, sensörün özellikle düşük glukoz bölgesindeki teknik performansı ve gece bası artefaktları gibi sorunlar gerçek fizyolojik hipoglisemi ile karıştırılabilir.

Bu nedenle “sağlıklı insan CGM referans aralığı” konusu hâlâ diyabet tedavi hedefleri kadar standardize değildir.

Gece sensörün düşük göstermesi hipoglisemi anlamına gelir mi?

Her zaman değil.

CGM sensörünün üzerine yatmak veya sensör bölgesine uzun süre bası uygulanması, bazı cihazlarda geçici olarak düşük değerler oluşturabilir. Buna halk arasında compression low denebilir.

Ayrıca sensör düşük değer bölgesinde referans kan glukozundan farklılaşabilir.

Kişi hiçbir semptom yaşamıyorsa ama sensör tekrar tekrar şaşırtıcı derecede düşük gösteriyorsa, özellikle klinik karar verilecekse bu durum sağlık profesyoneli tarafından değerlendirilmelidir. Gerekirse uygun kapiller veya laboratuvar ölçümüyle doğrulama yapılabilir.

Tek bir gece grafiğine bakarak:

“Bende gizli hipoglisemi var.”

demek uygun değildir.

Aynı yemeğe herkes aynı glukoz yanıtını verir mi?

Hayır.

Bu alanın en dikkat çekici bulgularından biri, insanlar arasında postprandiyal glukoz yanıtlarının değişebilmesidir.

2015’te Zeevi ve arkadaşlarının geniş çalışması ile 2020’de yayımlanan PREDICT 1 çalışması, aynı veya benzer öğünlere verilen glukoz yanıtlarının kişiler arasında belirgin biçimde farklılaşabildiğini göstermiştir. [11], [12]

PREDICT 1’de 1.002 yetişkinde standart ve günlük öğünlere verilen glukoz, trigliserit ve insülin yanıtları incelendi. Aynı öğünlerde bile kişiler arası belirgin değişkenlik gözlendi. [12]

Bu bulgu önemlidir; fakat şu sonucu kanıtlamaz:

“Herkes CGM takmalı ve yalnızca kendi glukoz eğrisine göre beslenmeli.”

Kişiselleştirilmiş beslenme, tek bir glukoz eğrisinden daha geniş bir değerlendirmedir.

Aynı kişi aynı yemeğe her gün aynı yanıtı verir mi?

Her zaman değil.

Postprandiyal glukoz yanıtını etkileyebilecek faktörler arasında:

• öğünün karbonhidrat miktarı ve türü,
• lif,
• protein ve yağ miktarı,
• öğünün sırası,
• önceki öğün,
• fiziksel aktivite,
• uyku,
• stres,
• günün saati,
• hastalık,
• bazı ilaçlar,
• hormonal durum,
• ölçüm hatası

bulunabilir.

Bu nedenle Pazartesi günü daha yüksek görünen bir eğri ile Çarşamba günü daha düşük görünen bir eğri arasındaki farkın tamamını tek bir gıdaya bağlamak doğru değildir.

Bir öğünde glukozu yükselten besin “bana kötü” müdür?

Hayır, bunu tek başına söyleyemeyiz.

Örneğin:

• meyve,
• baklagil,
• tam tahıl,
• süt veya yoğurt,
• nişastalı sebzeler

karbonhidrat içerir ve glukoz yanıtı oluşturabilir.

Ancak bir besinin sağlık değeri yalnızca iki saatlik glukoz eğrisiyle belirlenmez.

Besin aynı zamanda:

• lif,
• vitamin,
• mineral,
• protein,
• yağ asitleri,
• fitokimyasallar,
• tokluk,
• bağırsak sağlığı,
• genel diyet kalitesi

açısından da değerlendirilmelidir.

Bir kişinin sağlıklı bir meyveyi yalnızca sensörde glukoz yükseldiği için beslenmesinden çıkarması, veriyi bağlamından koparmak olabilir.

Daha düz glukoz eğrisi her zaman daha sağlıklı mıdır?

Bu konuda dikkatli olmak gerekir.

Karbonhidratı ciddi biçimde azaltmak veya daha fazla yağ eklemek bazı öğünlerde glukoz eğrisini daha düz hale getirebilir.

Ancak yalnızca CGM eğrisini düzleştirmek:

• toplam enerji alımını,
• doymuş yağ tüketimini,
• lif alımını,
• besin kalitesini,
• vücut ağırlığını,
• lipidleri,
• uzun dönem kardiyometabolik riski

otomatik olarak iyileştirmez.

Bu nedenle “en düz eğri = en sağlıklı öğün” yaklaşımı bilimsel olarak yeterli değildir.

PREDICT çalışmaları bize kişiye özel beslenme hakkında ne söylüyor?

PREDICT 1, postprandiyal yanıtların yalnızca öğünün makrobesin içeriğine bağlı olmadığını ve kişiler arası farklılıkların önemli olduğunu gösterdi. [12]

Bu, kişiye özel beslenme açısından önemli bir araştırma alanıdır.

Ancak PREDICT verilerini:

“CGM’ye bakıp her kişi için kesin olarak iyi ve kötü besinleri belirleyebiliriz.”

şeklinde yorumlamak aşırı olur.

Çalışma glukoz dışında trigliserit, insülin, antropometri, yaşam biçimi, mikrobiyota ve başka değişkenleri de değerlendirdi. Kişiselleştirme tek bir sensör grafiğine indirgenmemelidir.

CGM sağlıklı bireylerde davranış değişikliğine yardımcı olabilir mi?

Mümkündür; fakat kanıt henüz sınırlıdır.

2026’da yayımlanan diyabeti olmayan bireylerde CGM kullanımına ilişkin sistematik derleme ve meta-analiz, 23 çalışmada toplam 1.074 katılımcıyı değerlendirdi. CGM bazı yaşam tarzı müdahalelerinde davranış farkındalığı ve uyumu destekleyebildi; ortalama glukoz üzerinde küçük bir etki görüldü. Ancak BMI üzerinde anlamlı bir üstünlük bulunmadı ve sağlıklı normoglisemik bireylerde belirgin glisemik yarar saptanmadı. [13]

Bu nedenle:

“CGM takarsan kilo verirsin.”

veya:

“CGM sağlıklı herkeste metabolizmayı iyileştirir.”

şeklinde bir iddia desteklenmez.

CGM kilo verme aracı mıdır?

CGM bir enerji dengesi cihazı değildir.

Kilo değişimi:

• enerji alımı,
• enerji harcaması,
• vücut kompozisyonu,
• uyku,
• fiziksel aktivite,
• çevresel ve davranışsal faktörler,
• bazı tıbbi durumlar

gibi birçok etkene bağlıdır.

CGM bazı kişilerde geri bildirim aracı olarak davranış farkındalığını artırabilir, ancak sensörü takmak tek başına kilo kaybı sağlamaz. [13]

Üstelik yalnızca glukoz eğrisine odaklanmak, toplam diyet kalitesi ve enerji alımını gözden kaçırabilir.

CGM ile prediyabet tanısı konabilir mi?

Bugün için standart klinik yaklaşımda hayır.

ADA 2026’ya göre prediyabet ve diyabet tanısında kullanılan doğrulanmış testler:

• A1C,
• açlık plazma glukozu,
• 75 gram OGTT’de 2. saat plazma glukozu,
• uygun klinik durumda rastgele plazma glukozudur.

CGM’nin prediyabet veya diyabet taraması/tanısı için kullanılmasını destekleyen kanıt halen yetersizdir. [8]

Bu nedenle sensörde birkaç kez 140 veya 180 mg/dL görülmesi:

“Bende prediyabet var.”

demek için yeterli değildir.

Benzer şekilde normal görünen bir CGM de prediyabeti kesin olarak dışlamaz.

Time in Range sağlıklı bireylere uygulanabilir mi?

Diyabette Time in Range çok değerli bir klinik metriktir.

ADA’nın 2026 standartlarında CGM metrikleri diyabet yönetiminde tedavi kararlarını desteklemek üzere kullanılır. [1], [14]

Ancak diyabet için geliştirilmiş:

• 70–180 mg/dL Time in Range,
• Time Above Range,
• Time Below Range

hedeflerini sağlıklı bireylere doğrudan “optimal metabolik sağlık skoru” olarak uygulamak için yeterli doğrulama yoktur.

Sağlıklı bireylerde referans çalışmalar yapılmaktadır, ancak referans dağılımı ile tedavi hedefi aynı şey değildir.

Bu ayrım önemlidir.

“Glucose variability” ne demektir?

Glisemik değişkenlik, glukozun zaman içinde ne kadar dalgalandığını tanımlayan farklı istatistiksel ölçütleri kapsar.

Diyabette yüksek glisemik değişkenliğin klinik önemi vardır.

Ancak sağlıklı bireylerde küçük günlük farklılıkların hangi düzeyden sonra bağımsız bir uzun dönem risk faktörü olduğu ve bir sensör üzerinden bunu “optimize etmenin” sağlık sonuçlarını iyileştirip iyileştirmediği henüz net değildir.

Bu nedenle düşük varyasyon skoru uğruna beslenmeyi gereksiz yere kısıtlamak doğru olmayabilir.

Sensörün doğruluk sınırlarını neden bilmeliyiz?

Çünkü yanlış kesinlik hissi yaratmak kolaydır.

Ekranda:

`92 mg/dL`

gibi tek bir sayı görmek, bu değerin laboratuvar ölçümü kadar kesin olduğu izlenimini verebilir.

Oysa cihazlarda ölçüm hatası vardır.

2024 sağlıklı yetişkin doğruluk çalışmasında FreeStyle Libre 2 için MARD yaklaşık %12,9 bildirilmiştir. Başka sağlıklı erişkin çalışmalarında da CGM ile kapiller veya plazma glukozu arasında farklılıklar gösterilmiştir. [5], [15]

Bu değerler cihazların kullanışsız olduğu anlamına gelmez.

Ama:

“101 iyi, 109 kötü.”

gibi aşırı ince yorumların bilimsel temeli olmadığını gösterir.

Sensör verisi ne zaman özellikle dikkatli yorumlanmalı?

Özellikle:

• sensörün ilk günü,
• hızlı glukoz değişimi,
• egzersiz,
• dehidrasyon,
• sensöre bası,
• gece beklenmedik düşük değerler,
• cihazın belirttiği müdahale edici maddelerin kullanımı,
• klinik belirtiler ile sensörün uyuşmaması

durumlarında dikkat gerekir.

Kişide belirgin semptom varsa, sağlık kararları yalnızca bir uygulama grafiğine göre verilmemelidir.

CGM kaygıyı veya gereksiz kısıtlamayı artırabilir mi?

Bu olasılık göz ardı edilmemelidir.

Her öğünün glukoz eğrisini izlemek bazı kişiler için faydalı bir farkındalık aracı olabilir.

Başka kişilerde ise:

• her yükselişten korkma,
• karbonhidratları gereksiz yere kısıtlama,
• meyveden kaçınma,
• öğün sonrası sürekli kontrol,
• “mükemmel düz çizgi” arayışı,
• yeme davranışında kaygı

oluşturabilir.

Diyabeti olmayan kişilerde CGM kullanımının olası davranışsal zararları konusunda uzun dönem veriler sınırlıdır; bu nedenle özellikle yeme bozukluğu öyküsü veya aşırı sağlık kaygısı bulunan kişilerde dikkatli yaklaşmak gerekir. [3]

CGM kişiye özel beslenmede hiç mi kullanılmamalı?

Böyle bir sonuç da aşırı olur.

CGM, uygun bir soruyla ve doğru çerçevede kullanıldığında:

• kişinin öğün sonrası glukoz paternini görmesini,
• fiziksel aktivitenin glukoz üzerindeki etkisini fark etmesini,
• farklı öğün kompozisyonlarını araştırma bağlamında karşılaştırmasını,
• profesyonel değerlendirmede ek veri elde edilmesini

sağlayabilir.

Ancak CGM tek başına kişiye özel beslenme sistemi değildir.

Kişiselleştirilmiş beslenmede:

• sağlık öyküsü,
• laboratuvar bulguları,
• antropometri,
• uyku,
• aktivite,
• ilaçlar,
• beslenme tercihleri,
• gastrointestinal tolerans,
• sürdürülebilirlik,
• kişinin hedefleri

CGM verisinden daha geniş bir çerçeve oluşturur.

Sağlıklı bireylerde CGM kullanımı kimlerde daha anlamlı araştırılıyor?

Diyabeti olmayan bütün insanlar tek bir grup değildir.

Araştırmalar özellikle:

• prediyabet,
• obezite,
• metabolik risk,
• bazı endokrin hastalıklar,
• gestasyonel diyabet öyküsü,
• diyabet riski yüksek gruplar

gibi popülasyonlarda CGM’nin olası rolünü araştırmaktadır. [9], [16]

Ancak umut verici araştırma:

“CGM tüm sağlıklı yetişkinlerde rutin olarak önerilmelidir.”

demek değildir.

CGM raporunu uzmanlar bile her zaman aynı mı yorumluyor?

Hayır.

2026’da yayımlanan bir çalışmada 18 CGM uzmanından, diyabeti olmayan bireylere ait zorlayıcı 20 raporu değerlendirmeleri istendi. Uzmanların bazı paternlerde takip önerileri arasında tam uzlaşı olmadığı görüldü. [17]

Bu bulgu çok öğreticidir.

Eğer uzmanların bile sağlıklı bireylerde bazı CGM örüntülerini yorumlamasında standartlaşma sınırlıysa, bir uygulamanın otomatik renk kodunun:

“Bu öğün kötü.”

kararını tek başına vermesi daha da sorunludur.

Doğa Akçayöz’den Bilimsel Not

CGM verilerini ilginç buluyorum çünkü aynı öğüne verilen yanıtların kişiler arasında gerçekten değişebildiğini görebiliyoruz.

Ancak kişiye özel beslenmeyi yalnızca glukoz eğrisine indirgemeyi doğru bulmuyorum.

Bir öğün sensörde daha yüksek bir tepe oluşturabilir ama aynı öğünün:

• lif içeriği,
• protein kalitesi,
• vitamin ve mineral katkısı,
• tokluk etkisi,
• toplam enerji dengesi,
• uzun dönem beslenme düzenindeki yeri

de önemlidir.

Ayrıca sensör biyolojik gerçeği kusursuz ölçen bir kamera değildir; interstisyel glukozu ölçen ve teknik hata payı bulunan bir cihazdır.

Bu nedenle benim için doğru soru:

“Bu öğün glukozumu ne kadar yükseltti?”

ile sınırlı değildir.

Daha anlamlı soru şudur:

“Bu veri, kişinin klinik durumu, laboratuvar sonuçları, beslenme kalitesi, aktivitesi ve hedefleriyle birlikte değerlendirildiğinde gerçekten ne söylüyor?”

Sık Sorulan Sorular

Sağlıklı bir kişide yemek sonrası glukoz yükselmesi normal midir?

Evet. Karbonhidrat içeren bir öğünden sonra glukozun yükselmesi fizyolojiktir. Tek bir yükselmenin klinik anlamı, büyüklüğü, süresi, kişinin genel metabolik durumu ve ölçüm doğruluğu bağlamında değerlendirilmelidir.

CGM’de 140 mg/dL görmek kötü müdür?

Tek bir 140 mg/dL sensör değeri, sağlıklı bir kişide tek başına hastalık veya “zararlı spike” anlamına gelmez. Diyabet dışı bireylerde normal CGM paternleri ve klinik anlamı için standartlar hâlâ gelişmektedir. [6], [10]

CGM prediyabeti gösterir mi?

CGM prediyabet tanısı için doğrulanmış standart tanı testi değildir. ADA 2026, prediyabet ve diyabet tanısı için CGM kullanımını destekleyecek kanıtın yetersiz olduğunu belirtir. [8]

Glukozumu en az yükselten yiyecekler en sağlıklı yiyecekler midir?

Hayır. Bir besinin sağlık değerini yalnızca kısa süreli glukoz yanıtı belirlemez. Lif, protein, mikrobesinler, toplam enerji ve uzun dönem diyet kalitesi de önemlidir.

CGM kilo vermeye yardımcı olur mu?

Bazı kişilerde geri bildirim davranış farkındalığını artırabilir; ancak CGM’nin kendisinin kilo kaybı sağladığı gösterilmemiştir. Diyabeti olmayan bireylerde 2026 meta-analizinde BMI açısından anlamlı üstünlük bulunmamıştır. [13]

Gece sensörüm çok düşük gösterirse ne yapmalıyım?

Tek bir beklenmedik düşük değer gerçek hipoglisemi olmayabilir. Sensör basısı veya ölçüm farkı rol oynayabilir. Belirtiler varsa veya düşükler tekrarlıyorsa sağlık profesyoneliyle görüşmek ve gerektiğinde uygun yöntemle doğrulamak gerekir.

Sonuç

CGM güçlü ve ilginç bir teknolojidir.

Ancak diyabeti olmayan sağlıklı bireylerde:

• her glukoz yükselişi hastalık değildir,
• her “spike” zararlı olarak tanımlanamaz,
• diyabet için geliştirilmiş CGM hedefleri doğrudan sağlıklı bireye uygulanamaz,
• CGM prediyabet veya diyabet tanısını tek başına koymaz,
• sensörün teknik hata payı vardır,
• tek bir öğün eğrisi o besinin kişiye “iyi” veya “kötü” olduğunu kanıtlamaz.

En önemli bilimsel mesaj şudur:

CGM çok veri üretir; fakat verinin değeri, doğru klinik ve beslenme bağlamında yorumlandığında ortaya çıkar.

Kişiye özel beslenmede amaç “en düz glukoz çizgisini” bulmak değil; metabolik sağlık, beslenme kalitesi, sürdürülebilirlik ve kişinin gerçek klinik gereksinimlerini birlikte değerlendirmektir.